Solana'da Stake Ağırlıklı Hizmet Kalitesi İçin Bir Rehber

Stake Ağırlıklı Hizmet Kalitesi (QoS) Nedir?

Stake ağırlıklı QoS (Hizmet Kalitesi), etkinleştirildiğinde liderlerin (blok üreticilerinin) ek bir sybil direnç mekanizması olarak stake edilmiş bir validator üzerinden proxy'lenen işlemleri tanımlayıp önceliklendirmesine olanak tanıyan bir uygulama özelliğidir. Solana'nın bir proof of stake ağı olduğu göz önüne alındığında, stake ağırlıklandırmasının faydasını işlem hizmet kalitesine genişletmek doğal bir adımdır. Bu model kapsamında, %0,5 stake'e sahip bir validator, paketin %0,5'ine kadarını lidere iletme hakkına sahip olacak ve ağın geri kalanından gelen sybil saldırılarına karşı koyabilecektir.

Bu özelliği etkinleştiren operatörler, düşük veya sıfır stake'li (düşük kaliteli) validator'ların daha yüksek kaliteli (daha yüksek stake'li) validator'lardan gelen işlemleri "bastırma" olasılığını azaltarak ağın güvenliğini ve performansını artıracaktır (gelişmiş Sybil Direnci olarak da bilinir).

Stake ağırlıklı QoS'un uygulanmasının potansiyel bir faydası, Validator'lar ile RPC düğümleri arasında belirli anlaşmaların yapılması durumunda hayata geçirilebilir. RPC düğümleri, Validator'larla eşleşmeyi kabul ederek bloklara daha fazla işlem yerleştirebilir; Validator'lar ise RPC düğümlerine daha fazla kapasite satabilir. Bu anlaşmaların doğrudan RPC operatörleri ile Validator'lar arasında yapılması ve eşleşmeyi tamamlamak için bu belgede aşağıda yer alan adımların uygulanmasını kapsaması gerekmektedir.

Stake Ağırlıklı QoS Kime Fayda Sağlar?

Ticari RPC altyapı operatörleri ve borsalar, Stake ağırlıklı QoS'un başlıca yararlanıcıları arasında yer alacaktır. RPC operatörleri, stake edilmiş validator'larla anlaşma yaparak bloklara yerleştirilen işlemlerin genel yüzdesini artırmak için ideal bir konumda olacaktır. Kendi validator düğümlerini ve RPC düğümlerini aynı altyapıda barındıran borsalar (veya diğer kuruluşlar), özelliği dahili olarak etkinleştirebilecek ve kendi altyapılarında çalışan RPC düğümlerine güvenileceğinden emin olabilecektir.

Stake Ağırlıklı QoS Neden Önemlidir?

Stake ağırlıklı QoS etkinleştirildiğinde, %1 stake'e sahip bir validator, paketin %1'ine kadarını lidere iletme hakkına sahip olacaktır. Bu sayede daha yüksek stake'e sahip validator'ların daha yüksek hizmet kalitesi alması garanti edilir; bu da daha az stake'e sahip düşük kaliteli validator'ların bu işlemleri kötü niyetle doldurmasının önüne geçerek genel Sybil Direncini artırır.

Başka bir deyişle, tek yolculu araçların serbestçe karpool şeridini kullanabildiği bir dünyayı hayal edin. Aynı otoyol uzunluğunu kullanarak daha fazla insanı taşımak için tasarlanmış olan karpool şeridi kısa sürede işe yaramaz hale gelirdi. Otoyolun genel işlevselliği bozulur ve daha az yolcu hedefine ulaşabilirdi. Bu etki, düşük stake'li validator'ların yüksek stake'li validator'larla aynı öncelikle Lider'e işlem göndermesine izin verildiğinde yaşananlarla benzerdir.

Stake Ağırlıklı QoS'u Kim Etkinleştirmelidir?

Stake ağırlıklı QoS, yüksek güvenilirliğe sahip RPC düğümleriyle eşleştirilmiş Validator düğümleri tarafından etkinleştirilmelidir. Bu, aynı altyapıda bir RPC ve Validator çalıştırmak gibi güven düzeyinin zaten yüksek olduğu durumlarda faydalıdır. Stake ağırlıklı QoS, yüksek güven yapılandırmaları için en iyi şekilde çalışır ve özelliği etkinleştirmeden önce Validator ile RPC'nin önceden bir anlaşmaya varmasını gerektirir. Validator'ların güvenilmeyen RPC'lerle Stake ağırlıklı QoS'u etkinleştirmeye çalışmaması şiddetle tavsiye edilir.

Stake, blok üreten validator'lara uygulanmalıdır. RPC sunucularına stake devretmek gerekli, tavsiye edilen veya etkili bir yöntem değildir.

Stake Ağırlıklı QoS Nasıl Çalışır?

Stake ağırlıklı QoS etkinleştirildiğinde, bir validator ile eşleştirilmiş RPC düğümleri, o liderin ilgili RPC düğümünden gelen gelen TPU (İşlem İşleme Birimi) trafiğini nasıl ele aldığı konusunda normalde mümkün olmayan bir "sanal" stake kazanır. Tanım gereği, RPC düğümleri "stake edilmemiş" ve "oy kullanmayan" yani "konsensüs dışı" olup konsensüs düğümlerinin yaptığı şekilde stake yoluyla önceliklendirilmiş işlemlerin avantajlarından yararlanamaz. Stake ağırlıklı QoS'u işlemleri yerleştirmek için nasıl kullanırsınız? Stake ağırlıklı QoS'u etkinleştirmek, güvenilir bir eş ilişkisi oluşturmak için bir validator düğümü ve bir RPC düğümünün yapılandırılmasını gerektirir. Bu, aşağıda listelenen hem validator düğümü hem de RPC düğümü için ayrı yapılandırma adımlarını içerir. Stake ağırlıklı QoS'u etkinleştirmek isteyen operatörlerin başlamadan önce aşağıdakilere ihtiyacı olacaktır:

Ağda çalışan stake'li bir validator VE validator ile eşleştirilmiş bir RPC

Stake ağırlıklı QoS, HER İKİ taraf da doğru şekilde yapılandırılmadıkça çalışmaz.

Validator Düğümünü Yapılandırma

Validator üzerinde --staked-nodes-overrides /path/to/overrides.yml seçeneğini etkinleştirmeniz gerekecektir. --staked-nodes-overrides bayrağı, validator'ın bilinen kaynaklardan gönderilen işlemleri önceliklendirmesine ve bu işlemlere stake uygulamasına yardımcı olur. Bu, bir validator'ın belirli işlemleri diğerlerine göre bilinen hostlar üzerinde önceliklendirmesine yardımcı olabilir ve RPC'lerle Stake ağırlıklı QoS kullanımını mümkün kılar. RPC'ler hiçbir şekilde stake edilmemelidir.

Bugün itibarıyla Stake ağırlıklı QoS, bir liderin TPU kapasitesinin %80'ine stake ağırlıklı öncelik tanımaktadır. Ancak, stake edilmemiş eşlere sanal stake atamak da dahil olmak üzere TPU eşlerine farklı stake ağırlıkları sanal olarak atamak için kullanılabilecek yapılandırma seçenekleri mevcuttur.

--staked-nodes-overrides için geçersiz kılma dosyası şu şekilde görünür:

staked_map_id:
pubkey1: 1000000000000000
pubkey2: 4000000000000000

staked_map_id, her RPC'ye uygulanacak stake miktarını lamport cinsinden kimlik public key'ine eşleyen bir harita içerir. Ayarlandığında, validator o kimlik publicKey'inde bulunan RPC ile QUIC bağlantılarına öncelik tanıyacak ve işlemlerine belirli bir miktarda stake atayacaktır. Liderin TPU kapasitesinin %80'i, staked-nodes-overrides dosyasında belirtilen lamport miktarlarına ve mevcut küme stake'ine göre orantılı şekilde bölünecektir.

RPC Düğümünü Yapılandırma

RPC üzerinde işlemleri belirli bir lidere iletmek için --rpc-send-transaction-tpu-peer kullanmanız gerekecektir. Tam kullanımı --rpc-send-transaction-tpu-peer HOST:PORT şeklinde olacaktır. Host, staked-nodes-overrides özelliğinin etkin olduğu liderin IP adresidir; Port ise o hostun QUIC TPU portudur. Bir lider için QUIC TPU portu, getClusterNodes adresine bir RPC çağrısı yapılarak tespit edilebilir.

Eşleşme aşağıdaki gibi görünecektir:

Stake Ağırlıklı QoS için RPC'lerin Validator ile Eşleşme DiyagramıStake Ağırlıklı QoS için RPC'lerin Validator ile Eşleşme Diyagramı

Sonuç

Stake ağırlıklı QoS, Solana istemcisinin artık Agave olarak bilinen v1.14 sürümünde hayata geçen isteğe bağlı bir özelliktir. Agave, eski Solana Labs mühendislik ekibinden oluşan bir spin-out kuruluşu olan Anza ekibi tarafından aktif dal olarak kullanılan, Solana Labs istemcisinin çatallanmış bir sürümüdür.

Stake ağırlıklı QoS özelliği, büyük olasılıkla stake edilmiş düğüm operatörleriyle güvenilir ilişkiler kurabilecek konumdaki RPC altyapı operatörleri için yararlı olacaktır. Ayrıca hem RPC düğümleri hem de validator düğümleri işleten ve dahili olarak yüksek güven bağlantıları kurabilecek borsalar için de faydalı olacaktır.

Is this page helpful?

© 2026 Solana Vakfı. Tüm hakları saklıdır.